trende

KAYGI (ANKSİYETE) BOZUKLUĞU

08.05.2024

KAYGI (ANKSİYETE) BOZUKLUĞU

Kaygı (Anksiyete) Nedir?

Kişinin sebepsiz bir şekilde ve belirgin bir tehlike olmadığı halde yaşadığı huzursuzluk hissi kaygı (anksiyete) olarak adlandırılır. Hayatın olağan akışında zaman zaman kaygılanmak normaldir. Ancak yaşanan bu kaygı, şiddeti ve sıklığına bağlı olarak zaman içerisinde bir psikolojik probleme dönüşebilir. 

Kaygı (Anksiyete) Bozuklukları Nelerdir?

Kaygı (Anksiyete) Bozukluğu geniş bir kavramdır ve Panik Bozukluk, Sosyal Anksiyete Bozukluğu, Özgül Fobiler, Agorafobi, Ayrılma Anksiyetesi ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu’ nu içinde barındırır. 

  • Panik Bozukluk: Panik Bozukluk denilince akla Panik Atak gelebilir ancak ikisini ayıran bir nokta vardır:

     -Panik Atak: Birdenbire ve beklenmedik bir şekilde meydana gelen, fiziksel ve bilişsel semptomların eşlik ettiği kısa süreli korku nöbetleridir. Bilinenin aksine Panik Atak yaşamak tek başına bir psikolojik problem değildir ve başka psikolojik problemlerle birlikte görülebilen bir semptom olarak karşımıza çıkabilir. 

    -Panik Bozukluk ise panik atakların yaşanmasından çok kişinin bu korku nöbetlerini yaşamaktan ve yaşandıktan sonra karşılaşabileceği olası sonuçlardan kaygılanmasıdır.

  • Sosyal Anksiyete Bozukluğu: Kişinin, sosyal ortamlarda başka insanlar tarafından küçümseneceği, başkalarına karşı rezil olacağı korkusu taşıdığı ya da performans gerektiren eylemlerden kaçınması ile karakterize olan kaygı bozukluğudur.
  • Özgül Fobiler: Kişinin bir duruma, nesneye ya da canlıya karşı aşırı bir kaygı ve korku tepkisi göstermesidir. Örneğin; yükseklik, kan görme, palyaço korkusu gibi.
  • Agorafobi: Kişinin; panik atak belirtileri ya da kendisini aciz durumda bırakacak belirtilerle karşılaştığında, bu durumdan kaçmanın ya da yardım talep etmenin zor olduğu düşünceleriyle bu durumlardan korkması ve bunlardan kaçınmasıdır. Kişi bu korkuyu; toplu taşıma araçlarını kullanma, açık ya da kapalı alana çıkma, dışarıya yalnız çıkma ve kalabalıkta olma durumlarından en az ikisinde yaşar. 
  • Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu: Kişinin, bağlandığı diğer bir kişiden ayrılmaktan korkmasıdır. Kişi sık sık bağlandığı kişiyi kaybetmekten korkar ve endişelenir. Yaşanan bu kaygı, kişinin günlük hayatını etkileyebilecek bir boyuttadır. Ayrılık anksiyetesi, kreşe ya da anaokuluna başlayan çocuklarda sık sık görülebilmektedir. Bunun yanında daha çok çocuklukta görülen bu kaygı, kişinin ilerleyen yaşam dönemlerinde de kendini gösterebilir.
  • Yaygın Anksiyete Bozukluğu: Kişinin, hayatın birçok alanına (ekonomik, ilişkiler, mesleki, günlük hayatta karşılaşılan basit meseleler bv.) yönelik aşırı ve kontrol edilemez bir biçimde kaygı duymasıdır. Kişi, belirsizliğe tahammül edemez ve günlük hayatında vaktinin çoğunu kaygı duyarak geçirir (Kring ve Johnson, 2015).

Kaygı Bozukluğunun Belirtileri

Kaygı bozukluğu yaşanan bireylerde:

-Her an kötü bir şey olacak korkusuyla tetikte olma hali,

-Gergin ve huzursuz hissetme,

-Kalp atışlarının hızlanması,

-Nefes alışverişte sorun yaşama,

-Titreme ve terleme,

-Kaygıya sebep olacak eylem ve durumlardan kaçınma,

-Uyku problemleri,

sıklıkla görülen belirtilerdir (Morrison, 2016).

Kaygı (Anksiyete) Bozukluğu Tedavisi

Kaygı (Anksiyete) Bozuklukları ilaç ve psikoterapinin ayrı ayrı kullanımı ya da birlikte kullanımıyla tedavi edilebilir (Kring ve Johnson, 2015).

İlaç Tedavisi: İlaç ile tedavide, kişilerin yaşadığı semptomları ve kaygıyı kontrol etmeleri kolaylaşır. Ancak kaygının altında yatan asıl sebebi tedavi etmez. 

Psikoterapi Uygulamaları: Çeşitli psikoterapi uygulamaları ile kişinin duygu, düşünce ve davranış alanlarına müdahale edilerek yaşanan kaygı bozukluğunun altında yatan asıl sebep/sebepler hedef alınır. 

Toplumumuzda psikolojik problemlerin; kabullenilmesi, tedavi edilebileceğine olan inanç ya da tedavisi için bir ruh sağlığı uzmanına başvuruda bulunulması konusunda yıllar içinde gelişme olsa da hala birçok insan için bu hususta zorlanmaktadır. Psikolojik problemler de aynı fiziksel problemler gibi uzman desteği gerektirir. Bursa’ da uzman kadrosu ile Psikolojik Balat Danışmanlık Merkezi’nde kaygı bozukluğu dahil birçok psikolojik probleme yönelik uzman desteği verilmektedir.

Referans

Kring, A. M. Johnson, S. L. (2015) Anormal Psikoloji, Muzaffer Şahin (Çev. Ed.), Ankara: Nobel.

Morrison, J. (2016) DSM-5′ i Kolaylaştıran Klinisyenler için Tanı Rehberi, Muzaffer Şahin (Çev. Ed.), Ankara: Nobel.

 

 

 

                                                                                                                       PSK.DAN TUĞBA KENAR
Ziyaretçi Yorumları

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Whatsapp
Psikoloji Balat
Psikoloji Balat
Merhaba
Size nasıl yardımcı olabiliriz?